Czy kołatanie serca jest groźne? Zaburzenia rytmu serca – przyczyny, objawy i kiedy zgłosić się do kardiologa
Autor: dr n. med. i n. o zdr. Anna Jasińska – kardiolog
Jednym z częstych powodów konsultacji w gabinecie kardiologicznym jest uczucie określane przez pacjentów jako kołatanie serca. Oznacza ono sytuację, w której pacjent zaczyna wyraźnie odczuwać własny rytm serca – może on być przyspieszony, nieregularny lub wyjątkowo silny.
W prawidłowych warunkach większość osób nie odczuwa pracy swojego serca. Kiedy jednak rytm serca zmienia się lub pojawiają się dodatkowe pobudzenia, mózg zaczyna rejestrować jego aktywność. Wtedy pojawia się charakterystyczne uczucie kołatania.
Pacjenci opisują je na różne sposoby.
Niektórzy mówią, że mają wrażenie, jakby serce uderzało bardzo mocno w klatce piersiowej. Inni czują nieregularne przeskakiwanie rytmu, jakby serce „potykało się”. Zdarza się również, że pacjent odczuwa krótką przerwę w pracy serca, po której następuje wyjątkowo silne uderzenie.
Często jest to uczucie bardzo szybkiej pracy serca, z towarzyszącym uczuciem osłabienia, do tego mogą pojawiać się nudności.
Takie objawy potrafią wywoływać duży niepokój i często prowadzą do pytania:
czy kołatanie serca jest niebezpieczne?
Kiedy arytmie (kołatanie serca) mogą być objawem choroby serca?
Niektóre zaburzenia rytmu serca mogą objawiać się właśnie w postaci kołatania. Dlatego każdy przypadek powinien być oceniony indywidualnie.
Do chorób, których objawem jest uczucie zaburzonej pracy serca, należą między innymi:
- migotanie przedsionków
- częstoskurcze nadkomorowe
- częstoskurcze komorowe
Te zaburzenia rytmu mogą wynikać z towarzyszącej:
- choroby niedokrwiennej serca
- choroby zastawek serca
- niewydolności serca
Kołatanie może pojawiać się także w przebiegu chorób niezwiązanych bezpośrednio z sercem, takich jak:
- nadczynność tarczycy
- niedokrwistość
- zaburzenia elektrolitowe
- odwodnienie
Z tego powodu diagnostyka powinna objąć całościową ocenę stanu zdrowia pacjenta.
Należy zdać sobie sprawę, że kołatanie nie zawsze oznacza chorobę serca. W wielu przypadkach pojawia się u osób zdrowych i jest wynikiem reakcji organizmu na różne czynniki zewnętrzne i wewnętrzne.
Do najczęstszych przyczyn należą:
Stres i silne emocje
Aktywacja układu współczulnego powoduje zwiększone wydzielanie adrenaliny. W efekcie serce zaczyna bić szybciej i mocniej. Pacjent może odczuwać wtedy nagłe przyspieszenie rytmu serca w sytuacjach stresowych.
Kofeina i inne substancje pobudzające
Duże ilości kawy, napojów energetycznych czy nikotyny mogą powodować kołatanie. Wrażliwość na kofeinę jest bardzo indywidualna – u niektórych osób objawy pojawiają się już po jednej filiżance mocnej kawy.
Przemęczenie i niedobór snu
Organizm przeciążony fizycznie lub psychicznie reaguje zwiększoną aktywnością układu nerwowego, co może prowadzić do uczucia kołatania serca.
Dodatkowe pobudzenia serca
U wielu zdrowych osób występują tzw. pobudzenia dodatkowe. Pacjent odczuwa je jako krótkie „potknięcie” rytmu serca lub chwilowe zatrzymanie, po którym następuje mocniejsze uderzenie. W większości przypadków mają one łagodny charakter.
Objawy, których nie wolno ignorować
W niektórych sytuacjach arytmie mogą być sygnałem poważnego problemu zdrowotnego. Szczególną uwagę należy zwrócić na objawy towarzyszące.
Do niepokojących sygnałów między innymi należą:
- zawroty głowy
- uczucie omdlenia lub utrata przytomności
- ból w klatce piersiowej
- duszność
- nagłe osłabienie organizmu
Jeżeli kołatanie serca pojawia się razem z którymkolwiek z tych objawów, konieczna jest konsultacja lekarska.
Jak wygląda diagnostyka arytmii?
W diagnostyce zawsze ogromne znaczenie ma dokładna ocena ogólnego stanu zdrowia pacjenta. Lekarz stara się spojrzeć na problem w sposób całościowy, uwzględniając zarówno układ krążenia, jak i inne możliwe przyczyny dolegliwości.
Proces diagnostyczny zazwyczaj obejmuje kilka etapów.
Wywiad lekarski
Lekarz ustala między innymi:
- kiedy pojawiają się dolegliwości
- jak długo trwają epizody
- czy występują w spoczynku, czy podczas wysiłku
- czy towarzyszą im inne objawy
Badanie EKG
Elektrokardiogram pozwala ocenić rytm serca i wykryć wiele zaburzeń przewodzenia.
Holter EKG
To badanie polegające na całodobowym monitorowaniu pracy serca. Dzięki niemu można wykryć zaburzenia rytmu, które nie zawsze są obecne podczas krótkiego badania w gabinecie.
Badania laboratoryjne
Badania krwi są konieczne między innymi w celu oceny poziomu elektrolitów, morfologii oraz funkcji tarczycy.
Badanie echokardiograficzne serca
Pozwala ocenić budowę i czynność mięśnia sercowego oraz funkcję zastawek. Jest to kluczowe badanie w diagnostyce wad serca.
Czy kołatanie serca zawsze wymaga leczenia?
Jeżeli badania nie wykazują poważnych zaburzeń rytmu serca, leczenie może ograniczać się do zmian stylu życia.
Najczęściej zaleca się:
- ograniczenie kofeiny i innych używek
- regularny odpoczynek i sen
- redukcję stresu
- odpowiednie nawodnienie organizmu
- umiarkowaną aktywność fizyczną
Jeżeli jednak przyczyną kołatania są poważne zaburzenia rytmu serca, lekarz może zalecić leczenie farmakologiczne lub – w wybranych przypadkach – zabiegi kardiologii inwazyjnej.
Dlaczego nie warto lekceważyć kołatania serca?
Mimo że jest to objaw stosunkowo częsty i w wielu przypadkach ma łagodny charakter, nie oznacza to jednak, że można go ignorować.
W praktyce klinicznej zdarza się, że właśnie arytmie są pierwszym objawem rozwijającej się choroby serca. Wczesna diagnostyka pozwala wykryć problem na etapie, kiedy leczenie jest najbardziej skuteczne.
Jeżeli pojawia się uczucie kołatania serca, szczególnie gdy jest ono nowe, częste lub towarzyszą mu inne objawy, warto skonsultować się z lekarzem.
Konsultacja kardiologiczna w Medica Centrum
Kardiolog dr n. med. i n. o zdr. Anna Jasińska 
Lekarz posiada wieloletnie doświadczenie w pracy na oddziałach internistycznych i kardiologicznych oraz w poradniach lekarza rodzinnego i poradniach kardiologicznych.
Na co dzień pracuje również na Oddziale Kardiologii w Kowanówku, gdzie zajmuje się diagnostyką i leczeniem chorób układu sercowo-naczyniowego.
W swojej pracy szczególną uwagę poświęca dokładnej ocenie ogólnego stanu zdrowia pacjenta, ponieważ wiele objawów kardiologicznych może mieć złożone przyczyny.
Zapraszamy również do zapoznania się z artykułem:
https://medicacentrum.pl/profilaktyka-chorob-serca-jak-zmniejszyc-ryzyko-zawalu-i-udaru-mozgu/
Zapraszamy do kontaktu z nami:
MEDICA CENTRUM PIŁA
ul. Ogińskiego 11, Piła
Rejestracja czynna:
Poniedziałek – Piątek 10:00 – 18:00
Kontakt:
tel. http://572 942 000
e-mail: pila@medicacentrum.pl
MEDICA CENTRUM CZARNKÓW
ul. Sikorskiego 31, Czarnków
Rejestracja czynna:
Poniedziałek – Piątek 10:00 – 18:00
Kontakt:
tel. http://793 007 333
email: czarnkow@medicacentrum.pl
MEDICA CENTRUM CHODZIEŻ
ul. Wojska Polskiego 13, 64-800 Chodzież
Rejestracja czynna:
Poniedziałek – Piątek 10:00 – 18:00
Kontakt:
tel. http://511 447 993
e-mail: chodziez@medicacentrum.pl
Jesteśmy również aktywni na Facebooku, można się z nami kontaktować także przez messengera.
Link do strony Medica Centrum Facebook:
https://www.facebook.com/MedicaCentrumPrzychodnia
Polub nas na Facebooku i zaproś znajomych do polubienia naszej strony.
