Jakie badania warto wykonać po 40 roku życia, aby zmniejszyć ryzyko zawału i udaru?
Autorka:
dr n. med. i n. o zdr. Anna Jasińska
specjalistka kardiologii
Medica Centrum
Po czterdziestce zaczynamy płacić rachunek za wcześniejsze lata
Pacjenci często pytają mnie, jak zmniejszyć ryzyko zawału serca czy udaru i dlaczego akurat po 40 roku życia lekarze tak mocno podkreślają znaczenie profilaktyki.
. Odpowiedź jest prosta. To właśnie wtedy coraz częściej zaczynamy obserwować skutki nawyków, które towarzyszyły nam przez ostatnie kilkanaście czy kilkadziesiąt lat.
Nie mam na myśli wyłącznie palenia papierosów czy nadwagi. Wiele osób prowadzi aktywne życie zawodowe, wychowuje dzieci, zajmuje się domem i odkłada własne zdrowie na później. Brakuje czasu na ruch, sen staje się mniej regularny, a stres staje się codziennością. Organizm przez długi czas radzi sobie z takim obciążeniem zaskakująco dobrze. Problem polega na tym, że choroby serca również potrafią rozwijać się bardzo długo bez wyraźnych objawów.
Z mojego doświadczenia wynika, że wielu pacjentów trafia do kardiologa nie dlatego, że wcześniej coś ich niepokoiło, ale dlatego, że przypadkowo wykonane badania wykazały nieprawidłowości. Nagle okazuje się, że ciśnienie tętnicze jest zbyt wysokie, cholesterol przekracza zalecane wartości albo poziom glukozy sugeruje rozwijające się zaburzenia gospodarki cukrowej.
Nie zachęcam pacjentów do poszukiwania chorób. Zachęcam ich do zdobycia wiedzy o własnym organizmie. Kilka podstawowych badań może powiedzieć o stanie zdrowia więcej niż samopoczucie, które często bywa złudne.
Badanie, które wykonujemy codziennie w gabinecie, a które pacjenci najczęściej lekceważą
Gdybym miała wskazać jedno badanie, od którego warto rozpocząć profilaktykę po 40 roku życia, byłby to pomiar ciśnienia tętniczego.
Brzmi mało spektakularnie, ponieważ większość osób spodziewa się bardziej zaawansowanych badań. Tymczasem wysokie ciśnienie pozostaje jednym z najważniejszych czynników ryzyka zawału serca, udaru mózgu oraz niewydolności serca.
Największym problemem jest często brak odczuwania jakichkolwiek dolegliwości przez pacjenta. Nie boli go klatka piersiowa, nie ma duszności, normalnie pracuje i funkcjonuje. Tymczasem przez kolejne lata naczynia krwionośne i serce są narażone na ciągłe przeciążenie.
Kontrolowanie ciśnienia tętniczego po 40 roku życia ma ogromne znaczenie dla zdrowia.
Cholesterol nie boli. I właśnie dlatego jest tak niebezpieczny
Drugim badaniem, o którym rozmawiam z pacjentami niemal codziennie, jest lipidogram.
Przyznam, że często spotykam się z sytuacją, gdy pacjent odbiera wynik, widzi nieznacznie podwyższony cholesterol i uznaje, że nie ma powodów do niepokoju. W praktyce nie oceniamy jednak pojedynczej liczby w oderwaniu od całego obrazu zdrowia.
Znaczenie ma wiek pacjenta, wartości ciśnienia tętniczego, obecność cukrzycy, masa ciała, palenie tytoniu, wywiad rodzinny oraz wiele innych czynników. To właśnie dlatego dwie osoby z podobnym wynikiem cholesterolu mogą otrzymać zupełnie różne zalecenia.
Miażdżyca nie rozwija się w ciągu tygodnia ani miesiąca. To proces, który trwa latami. Aktualne możliwości leczenia pozwalają bardzo skutecznie ograniczać ryzyko jej powikłań, ale warunkiem jest odpowiednio wczesne wykrycie problemu.
Pacjenci często są zaskoczeni, że choroba zaczyna się od wyniku badania krwi
Coraz częściej spotykam osoby, które dowiadują się o stanie przedcukrzycowym lub cukrzycy podczas rutynowych badań profilaktycznych. Nie mają charakterystycznych objawów, nie zgłaszają większych dolegliwości i są przekonane, że wszystko jest w porządku.
Tymczasem podwyższony poziom glukozy wpływa nie tylko na metabolizm. Zwiększa również ryzyko uszkodzenia naczyń krwionośnych, a w konsekwencji ryzyko zawału serca i udaru mózgu oraz niewydolności nerek.
Dlatego po 40 roku życia regularna kontrola poziomu glukozy oraz, w razie potrzeby, hemoglobiny glikowanej jest jednym z najważniejszych elementów profilaktyki.
Nie istnieje jedno badanie, które daje gwarancję zdrowia
To pytanie słyszę bardzo często:
„Pani doktor, gdybym miał wykonać tylko jedno badanie, które by mi Pani poleciła?”
Nie istnieje jedno badanie, które wykluczy ryzyko zawału serca czy udaru mózgu. Kardiologia polega na składaniu wielu drobnych elementów w jedną całość.
Dlatego podczas wizyty interesuje mnie nie tylko wynik cholesterolu czy ciśnienia. Chcę wiedzieć, czy pacjent śpi wystarczająco długo, czy pali papierosy, czy ktoś w rodzinie przebył zawał i w jakim wieku, jak wygląda jego aktywność fizyczna i czy od kilku miesięcy nie zauważa spadku wydolności organizmu.
Z mojej praktyki wynika, że organizm wysyła sygnały wcześniej
Nie zawsze jest to ból w klatce piersiowej. Często są to objawy, które pacjenci tłumaczą wiekiem albo przemęczeniem.
Słyszę:
„Kiedyś bez problemu wchodziłem na trzecie piętro, teraz muszę się zatrzymać.”
Albo:
„Wieczorem jestem bardziej zmęczony niż kiedyś, ale przecież mam już swoje lata.”
Oczywiście takie dolegliwości nie muszą oznaczać choroby serca. Jednak właśnie dlatego warto je omówić z lekarzem, a nie samodzielnie tłumaczyć codziennym stresem czy brakiem kondycji.
Gdybym miała udzielić tylko jednej rady osobie po 40 roku życia…
Nie odkładaj badań dlatego, że dobrze się czujesz.
Zachęcam swoich pacjentów, aby raz w roku poświęcili kilka godzin na wykonanie podstawowych badań i rozmowę z lekarzem. To niewielki wysiłek w porównaniu z konsekwencjami zawału serca czy udaru mózgu.
Warto wiedzieć
Warto pamiętać, że zawał serca nie zawsze objawia się silnym bólem w klatce piersiowej. U części pacjentów pojawia się duszność, osłabienie, nudności lub ból promieniujący do ramienia, pleców czy żuchwy. W sytuacjach nagłych nie należy zwlekać z wezwaniem pomocy medycznej.
O autorce
dr n. med. i n. o zdr. Anna Jasińska jest specjalistką kardiologii. W swojej codziennej pracy zajmuje się diagnostyką i leczeniem chorób układu sercowo-naczyniowego oraz profilaktyką zawału serca i udaru mózgu. Przyjmuje pacjentów w Medica Centrum.
Zapraszamy również do zapoznania się z artykułem:
Zapraszamy do kontaktu z nami:
MEDICA CENTRUM PIŁA
ul. Ogińskiego 11, Piła
Rejestracja czynna:
Poniedziałek – Piątek 10:00 – 18:00
Kontakt:
tel. http://572 942 000
e-mail: pila@medicacentrum.pl
MEDICA CENTRUM CZARNKÓW
ul. Sikorskiego 31, Czarnków
Rejestracja czynna:
Poniedziałek – Piątek 10:00 – 18:00
Kontakt:
tel. http://793 007 333
email: czarnkow@medicacentrum.pl
MEDICA CENTRUM CHODZIEŻ
ul. Wojska Polskiego 13, 64-800 Chodzież
Rejestracja czynna:
Poniedziałek – Piątek 10:00 – 18:00
Kontakt:
tel. http://511 447 993
e-mail: chodziez@medicacentrum.pl
Jesteśmy również aktywni na Facebooku, można się z nami kontaktować także przez messengera.
Link do strony Medica Centrum Facebook:
https://www.facebook.com/MedicaCentrumPrzychodnia
Polub nas na Facebooku i zaproś znajomych do polubienia naszej strony.
